Historia firmy Daimler - Benz

Firma Daimler-Benz AG, produkująca samochody marki Mercedes powstała w 1926 roku z połączenia firm Gottlieba Daimlera (Daimler Motoren) i Karla Benza (Benz & Cie.).

Gottlieb Daimler (1834 - 1900)

- Gottlieb Daimler, Bad Cannstatt, Deutschland. 1886-1890
- Daimler Motoren - Gesellschaft, Bad Cannstatt, Deutschland. 1890-1902
- Daimler Motoren - Gesellschaft, Unterturkheim (Stuttgart), Deutschland. 1903-1926



Zanim Gottlieb Daimler założył własną firmę, konstruował różne urządzenia techniczne, np. turbiny wodne, maszyny do młynów, ulepszył maszyny papiernicze i włókiennicze. Poznał zdolnego konstruktora Wilhelma Maybacha i obaj podjęli prace nad skonstruowaniem silnika spalinowego na zlecenie firmy Gasmotoren-Fabrik Deutz, w której Daimler był głównym inżynierem.

W 1882 r. konstruktorzy postanowili prowadzić prace niezależnie od firmy Deutz. Daimler wybudował w Cannstatt mały warsztat i tam wykonywał projekty konstrukcyjne, które szczegółowo dopracowywał Maybach.

Pierwszy szybkoobrotowy silnik spalinowy 1-cyl. projektu Daimlera został opatentowany 16 grudnia 1883 r. Daimler i Maybach zastosowali jedną z odmian silnika do zbudowanego w 1885 r. prymitywnego pojazdu dwukołowego. Historycy motoryzacji uważają ten pojazd za pierwszy motocykl na świecie.

Próby silnika w pojeździe dwukołowym były udane, dlatego ulepszoną wersję silnika w 1886 r. zastosowano do pojazdu czterokołowego - silnik wbudowano po prostu do zwykłego powozu konnego. Tym razem próba nie była udana, silnik miał zbyt małą moc, a powóz duży ciężar.

W 1889 r. powstał specjalnie opracowany pojazd nazwany "Stahlradwagen", czyli "stalowy pojazd" z nowym silnikiem 2-cyl. widlastym. Silnikiem tym zainteresowały się różne firmy, kupując licencja na jego budowę. Na licencji Daimlera silniki produkowała znana francuska firma Panhard-Levassor i sprzedawała je innym firmom, np. Peugeotowi.

W 1890 r. powstało przedsiębiorstwo pod nazwą Daimler Motoren - Gesellschaft (fabryka zbudowana na nowych terenach w Cannstatt) finansowane przez dwóch przemysłowców z Karlsruhe: Duttenhofera i Lorenza. Daimler wniósł do spółki przede wszystkim liczne już posiadane patenty.

Pojazdy osobowe Daimlera od 1896/97 r. budowano na skalę przemysłowa. Powstał wówczas Phonix o zupełnie odmiennej konstrukcji niż dotychczas wytwarzane pojazdy Daimlera. W przednią a nie w tylną część tego pojazdu wbudowano silnik 2-cyl. 1500 cm3, a od 1898 r. zastosowano ogumienie pneumatyczne.

W 1896 r. zbudowano pierwsze samochody użytkowe marki Daimler, ciężarowe o ładowności 1500 i 2500 kg, z silnikami 2-cyl. Phonix o mocy 4 i 6 KM. Dwa lata później powstały pierwsze małe autobusy, również z silnikami 2-cyl. Phonix, budowane na podwoziach samochodów ciężarowych.

Pod koniec XIX wieku powstały różne modele samochodów użytkowych, firma Daimler Motoren sprzedała licencję na ich budowę firmie Motorfahrzeug - und Motorenfabrik Berlin-Marienfelde (MMB). W 1904 r. MMB stalą się filią firmy Daimler i produkowała wyłącznie samochody użytkowe - ciężarowe, autobusy oraz silniki stacyjne i trakcyjne.

Zakłady w Marienfelde były głównym dostarczycielem pojazdów dla wojska w okresie I wojny światowej. Wytwarzano samochody ciężarowe z napędem na 4 koła, samochody pancerne, samochody z napędem gąsienicowym i wreszcie czołgi.

Po zakończeniu wojny w Marienfelde produkowano dalej samochody ciężarowe i autobusy oraz samochody specjalne, np. pożarnicze, ruchome stacje paliw, a także samochody samowyładowcze.

Oprócz zakładów w Cannstatt i Berlinie-Marienfelde firma Daimler Motoren miała zakłady w Unterturkhieim i w Sindelfingen. Najpierw głównymi były zakłady Cannstatt z siedzibą zarządu firmy, od 1903 r. ich funkcję przejęły oddalone o 3 km zakłady Unterturkheim.

Wytwarzane w Cannstatt pod Stuttgartem samochody osobowe nosiły nazwisko założyciela firmy. Po śmierci Daimlera w 1900 r. firmę prowadził jego syn Paul wraz z W. Maybachem (od 1902 r. Paul Daimler był w kierownictwie austriackich zakładów Austro Daimler). Gdy w 1901 r. Maybach opracował bardzo nowoczesny samochód marki Daimler, w celach reklamowych nadano mu nazwę Mercedes.

Inicjatorem nadania nowej nazwy samochodom był Emil Jellinek, przedstawiciel firmy Daimler we Francji. Samochodom użyczyła imienia córka Jellinka, 13-lelnia wówczas dziewczynka Mercedes. 

Od 1901 r. samochody Mercedes odnosiły sukcesy sportowe w różnych rajdach i wyścigach.

Rozpoczęcie I wojny kwiatowej spowodowało, że zamiast samochodów osobowych produkowano m. in. silniki lotnicze. W latach dwudziestych wytwarzano seryjnie różne modele samochodów osobowych, które od 1902 r. już stale nazywano Mercedes, a od 1909 r. miały one na chłodnicy wypukła gwiazdę trójramienną, używaną jako znak samochodów firmy Daimler Motoren-Gesellschaft.

W 1926 r. nastąpiło połączenie firmy Daimler Motoren z firmą Benz & Cie. i powstała firma Daimler-Benz AG, a jej samochody występowały pod marką Mercedes-Benz.

Karl Benz (1844 - 1929)

- Benz & Cie., Rheinische Gasmotorenfabrik, Mannheim, Deutschland. 1883-1899
- Benz & Cie., Rheinische Gasmotorenfabrik AG, Mannheim, Deutschland 1899-1911
- Benz & Cie., Rheinische Automobil & Gasmotorenfabrik AG, Mannheim, Deutschland 1911-1926

W założonej w 1883 r. przez siebie firmie Karl Benz budował stacjonarne silniki dwusuwowe zasilane gazem. Dwa lata później zbudował trzykołowy pojazd. Pojazd ten miał odmienną konstrukcja niż używane wówczas powozy konne, a jego lekki silnik 1-cylindrowy o odpowiedniej liczbie obrotów taką konstrukcję, która umożliwiła rozpowszechnienie się silnika spalinowego jako źródła napadu do samochodu. 29 stycznia 1886 r. Benz otrzymał niemiecki patent (nr 37435) dotyczący "pojazdu napędzanego silnikiem spalinowym".

W 1893 r. Benz zbudował swój pierwszy pojazd czterokołowy nazwany Victoria, w którym zastosował opatentowany zwrotnicowy układ kierowniczy. Samochody Victoria uczestniczyły w zawodach sportowych, wytwarzano te pojazdy do 1899 r.

Jednocześnie z pojazdami Victoria wytwarzano tańsze, małe, lekkie Velo. Te małe pojazdy były pierwszymi na świecie, które ukazywały się w dużej liczbie egzemplarzy. W lalach 1894-1902 wykonano około 1200 sztuk pojazdów Velo.

Przełom stuleci był także okresem przełomowym dla konstrukcji i produkcji pojazdów Bonza. Wówczas zaczęto wytwarzać m.in. silniki nazywane "Kontra-Motor", były to silniki 2-cyl. o przciwsobnym układzie cylindrów typu bokser. Pojazdy Benza otrzymały wiele nowoczesnych wówczas rozwiązań konstrukcyjnych, np. nowoczesny zapłon silnika opracowany przez Boscha. Wzrosła leź wytwórczość pojazdów z 67 w 1894 r. do 603 w 1900 r. Pod względem liczby wytwarzanych pojazdów reńska fabryka Benza należała do największych na świecie.

Fabryka koncentrowała się na produkcji samochodów osobowych, nie mniej jednak już od 1894 r. na podwoziu osobowego Victoria zbudowano pierwsze pojazdy użytkowe: furgon i omnibusik hotelowy do przewozu 8 osób. W latach następnych powstały większe pojazdy użytkowe, np. w latach 1900-1901 samochody ciężarowe Benz Typ 7 PS o ładowności 1250 kg.

Duży rozwój fabryki Bonza w Mannheim nastąpił w drugiej połowic pierwszego dziesięciolecia XX wieku. Dobra była sytuacja finansowa fabryki, Benz wykupił w 1908 r. większość akcji firmy Suddeutsche Automobilfabrik GmbH (S.A.G.) w Gaggenau, która specjalizowała się w produkcji samochodów ciężarowych i autobusów znanych pod nazwą "Gaggenau". W 1911 r. Benz całkowicie uzależnił firmę S.A.G. nadająć jej nazwę Benz – Werke Gaggenau. Odtąd pojazdy użytkowe tej firmy znane były jako Benz – Gaggenau.

Podczas I wojny światowej ograniczono produkcję samochodów osobowych. Na potrzeby wojska wytwarzaano samochody ciężarowe i silniki lotnicze. W latach dwudziestych pod marką Benz oprócz samochodów osobowych i użytkowych wytwarzano ciągniki drogowo – rolnicze.

W 1926 roku firma Benz & Cie. została połączona z zasłużoną firmą niemiecką założoną przez Gottlieba Daimlera.

Na podstawie "Wielkiej encyklopedii wytwórni samochodów" Zdzisława Podbielskiego.